เมื่อลูกสาวกังวลถึงสุขภาพจิตของคุณแม่วัย 70 ปี ที่มีพฤติกรรมติดเกมอย่างหนัก ทั้งเกม Tetris, Solitaire หรือแม้แต่เกมพนันสล็อตแมชชีน จนส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ในครอบครัวและทำให้ท่านดูเหมือนไม่สามารถอยู่กับปัจจุบันได้ ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องแปลกสำหรับผู้สูงอายุ และนักจิตบำบัดผู้เชี่ยวชาญได้ให้มุมมองว่าพฤติกรรมดังกล่าวอาจเป็นกลไกในการรับมือกับความรู้สึกบางอย่างที่ซับซ้อนภายในใจของท่าน
ทำความเข้าใจพฤติกรรมติดเกมในผู้สูงอายุ
ย้อนกลับไปในยุค 90 เมื่อครั้งที่ครอบครัวได้คอมพิวเตอร์เดสก์ท็อปเครื่องแรก คุณแม่เริ่มต้นเล่นเกมไพ่หลายชั่วโมง ซึ่งพัฒนาตามเทคโนโลยีจากแล็ปท็อปสู่สมาร์ทโฟนในปัจจุบัน ในอดีตลูกๆ อาจมองเป็นเรื่องตลกขบขัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป พวกเขากลับตระหนักว่าพฤติกรรมนี้ส่งผลต่อความสัมพันธ์ในครอบครัว เพราะคุณแม่ดูเหมือนจะไม่เคยให้ความสนใจทางอารมณ์อย่างเต็มที่ แม้จะพูดคุยกัน คุณแม่ก็ยังคงจ้องอยู่กับหน้าจอโทรศัพท์มือถือ ซึ่งกลายเป็นเรื่องตลกขมขื่นของคนในบ้าน
ภายหลังจากการจากไปของคุณพ่อเมื่อเกือบสี่ปีที่แล้ว พฤติกรรมติดเกมของคุณแม่กลับยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น ท่านใช้เวลาหลายชั่วโมงเล่นเกม บางครั้งพร้อมกันหลายอุปกรณ์ เมื่อลูกๆ พยายามสอบถามด้วยความเป็นห่วง ท่านมักจะหัวเราะและบอกว่า “ไม่เห็นเป็นไร” ซึ่งลูกสาวรู้สึกว่าพฤติกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของการรับมือกับความรู้สึกยากลำบากต่างๆ ที่คุณแม่ปฏิเสธที่จะพูดคุยหรือหาทางเยียวยา แม้ว่าอาการติดเกมจะเริ่มต้นมานานก่อนที่คุณพ่อจะเสียชีวิต แต่นี่ก็เป็นจุดที่ทำให้หลายคนสงสัยถึงสาเหตุที่แท้จริงเบื้องหลังพฤติกรรมนี้
มุมมองจากนักจิตบำบัด: กลไกการรับมือที่ควบคุมไม่ได้
รีเบคกา แฮร์ริส นักจิตบำบัดผู้จัดการของ National Centre for Gaming Disorders ชี้ว่า กรณีของคุณแม่รายนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกในกลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าคุณแม่กำลังหลีกเลี่ยงบางสิ่งบางอย่างอยู่ มุมมองของเธอเกี่ยวกับพฤติกรรมการเสพติดคือ มักเริ่มต้นจากการเป็นกลยุทธ์ในการรับมือกับบางสิ่งบางอย่าง เพื่อจัดการกับความรู้สึกเหล่านั้น ก่อนที่จะเลยเถิดจนควบคุมไม่ได้ สิ่งสำคัญคือการตั้งคำถามว่า “ก่อนที่คุณแม่จะเริ่มเล่นคอมพิวเตอร์ในยุค 90 นั้น ท่านมีปัญหาเรื่องการแสดงออกทางอารมณ์หรือไม่?”
แฮร์ริสแนะนำให้แยกแยะวัตถุประสงค์ที่ต้องการให้ชัดเจนว่า ต้องการช่วยคุณแม่ ต้องการใกล้ชิดกับท่านมากขึ้น หรือทั้งสองอย่าง ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ขั้นตอนแรกคือการเข้าหาด้วยความเห็นอกเห็นใจ เพราะการเล่นเกมทำหน้าที่บางอย่างให้คุณแม่ ดังนั้นท่านอาจจะแสดงท่าทีป้องกันตัวเมื่อถูกถาม เธอตั้งคำถามว่า เราสามารถเข้าหาสถานการณ์นี้โดยเน้นเรื่องการใช้เวลาอยู่ร่วมกันมากขึ้น แทนที่จะพุ่งเป้าไปที่การเลิกเล่นเกมได้หรือไม่
แนวทางรับมืออย่างเห็นอกเห็นใจ
แฮร์ริสกล่าวถึงพฤติกรรมการเสพติดว่า “คนคนนั้นจะหยุดพฤติกรรมได้หรือไม่ หากมีข้อเสนอที่ดีกว่าเข้ามา?” หากเป็นเช่นนั้น อาจจะไม่ใช่การเสพติดที่แท้จริง อย่างไรก็ตาม นี่ทำให้เราต้องย้อนกลับมาดูปฏิสัมพันธ์ของเรากับคุณแม่เอง การใช้เวลาร่วมกันมีความสำคัญ และพยายามหากิจกรรมที่ท่านชอบทำนอกเหนือจากการเล่นเกม ซึ่งทำให้ท่านไม่สามารถใช้โทรศัพท์ได้
- สำรวจรากเหง้าของปัญหา: ลองพิจารณาบทบาทของคุณพ่อที่มีต่อทุกคนในครอบครัว เพราะคำถามใหญ่คือ อะไรคือสาเหตุที่แท้จริงที่อยู่เบื้องหลังพฤติกรรมติดเกมนี้
- ทำความเข้าใจกลไกการรับมือ: เราทุกคนต่างมีวิธีที่จะพาตัวเองออกจากชีวิตประจำวัน และบางวิธีก็เป็นที่ยอมรับมากกว่าวิธีอื่นๆ การที่คุณแม่เล่นโทรศัพท์นั้นอาจเป็นเพียงวิธีหนึ่งที่ค่อนข้างไม่เป็นอันตรายในการรับมือกับบางสิ่งบางอย่าง หากไม่ได้ทำร้ายท่านหรือคนรอบข้าง อย่างไรก็ตาม หากเกี่ยวข้องกับการพนันด้วยเงิน นั่นเป็นสิ่งที่ต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษ
- ระวังการหักดิบ: ควรระมัดระวังในการพยายามที่จะกำจัดพฤติกรรมนี้ออกไปโดยสิ้นเชิง เพราะหากไม่ได้จัดการกับความรู้สึกที่อยู่เบื้องหลัง คุณแม่ก็อาจจะหาวิธี “ระงับความรู้สึก” แบบอื่นเข้ามาแทน
- เน้นความสัมพันธ์: หากความกังวลของคุณคือการที่ท่านไม่ได้จัดการกับอารมณ์ ซึ่งอาจจะ “กลับมาหลอกหลอน” ท่านในอนาคต อาจจะเป็นความกลัวที่แท้จริงว่า หากไม่ได้จัดการเรื่องนี้ คุณจะเสียใจในภายหลัง ซึ่งเป็นเรื่องที่เข้าใจได้
- แนะนำแหล่งช่วยเหลือ: หากจำเป็น คุณสามารถแนะนำแหล่งสนับสนุนสำหรับผู้ที่มีปัญหาเรื่องการเล่นเกม เช่น National Centre for Gaming Disorders ในสหราชอาณาจักร หรือองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการพนันอื่นๆ ในประเทศนั้นๆ
มุมมองจากบรรณาธิการ: ก้าวข้ามความกังวลสู่ความเข้าใจ
สำหรับประเด็นพฤติกรรมติดเกมในผู้สูงอายุนี้ เรามองว่าสิ่งสำคัญที่สุดคือการเข้าหาด้วยความเข้าใจและเมตตา ไม่ใช่การตัดสินหรือตำหนิ เพราะบ่อยครั้งพฤติกรรมเหล่านี้เป็นเพียงเปลือกนอกที่ซ่อนความเปราะบางทางอารมณ์และปมปัญหาภายในใจของผู้สูงอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการสูญเสียครั้งใหญ่ การสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ท่านได้พูดคุยถึงความรู้สึก หรือการหากิจกรรมทางเลือกที่น่าสนใจกว่าการเล่นเกม อาจเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการช่วยให้ท่านกลับมามีปฏิสัมพันธ์กับคนในครอบครัวและโลกภายนอกได้อย่างเต็มที่อีกครั้ง การสนับสนุนอย่างนุ่มนวลและไม่กดดันจะช่วยให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวดีขึ้นในระยะยาว
ที่มา: theguardian.com
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- ปัญหาชีวิตคู่เรื่องเล็กน้อย: คอลัมน์ ‘You Be the Judge’ เผยคู่รักจัดการความขัดแย้งในบ้านได้อย่างไร
- เครื่องฉีดน้ำแรงดันสูง: รีวิวสุดยอด 11 รุ่นเด่นประจำปี 2026 พร้อมวิธีเลือกให้เหมาะกับบ้านคุณ
- ถั่วบัตเตอร์บีนส์ในโหลกลายเป็นวัตถุดิบยอดนิยมพร้อมรีวิวแบรนด์เด่นที่คุณต้องลอง
- “Date My Mate” อีเวนต์หาคู่รูปแบบใหม่ที่ให้เพื่อนช่วยพรีเซนต์ กำลังฮิตในอังกฤษ
